Аутор: admin

Od skrzydeł po smaki – Hangar Milutina Milankovicia, nowe serce Belgradu!

Belgrad znany jest z niezwykłej umiejętności łączenia historii z nowoczesnością. Jednym z najnowszych i najbardziej intrygujących przykładów tej przemiany jest odnowiony hangar na terenie starego lotniska, który dziś przyciąga mieszkańców i turystów jako tętniące życiem centrum gastronomiczne, artystyczne i kulturalne.

Lokalizacja: Nowy Belgrad, ul. Omladinskih brigada 88
Nazwa hangaru: Hangar Food Market

 Krótka historia miejsca

Ten monumentalny hangar został zbudowany w latach 20. XX wieku i przez dekady służył jako część pierwszego lotniska w Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Właśnie stąd startowały pierwsze wojskowe i cywilne samoloty w historii Jugosławii. Obiekt zaprojektowano z myślą o wytrzymałości, funkcjonalności i szybkim serwisowaniu maszyn. Mimo upływu lat, jego industrialna konstrukcja z żelazobetonu i stali przetrwała niemal nienaruszona – i to właśnie ona dziś stanowi niezwykłą scenografię dla nowego życia hangaru.

Kim był Milutin Milanković?

Nieprzypadkowo hangar nosi imię Milutina Milankovicia – jednego z najwybitniejszych serbskich naukowców XX wieku. Był inżynierem, astronomem, geofizykiem i klimatologiem, a jego teoria o zmianach klimatycznych wywoływanych przez zmiany orbity Ziemi (tzw. cykle Milankovicia) do dziś stanowi fundament współczesnej klimatologii.

Milanković pracował przez wiele lat w Belgradzie, a jego wkład w rozwój nauki uczynił go jedną z najbardziej cenionych postaci w historii Serbii. Nadanie jego imienia temu miejscu to hołd dla jego wizji, innowacyjności i otwartości na świat – wartości, które dziś symbolicznie odnajdujemy w nowej odsłonie hangaru.

 Hangar dzisiaj – kulinarna i kulturalna eksplozja

Po gruntownej rewitalizacji hangar przekształcił się w wielofunkcyjne centrum gastronomiczne i eventowe, które zachowało swój industrialny charakter, ale zyskało nowe życie. Ogromna przestrzeń pod stalowym dachem została podzielona na strefy, w których każdy znajdzie coś dla siebie:

• Strefa kulinarna:
  Od lokalnych serbskich specjałów po międzynarodowy street food – burgerownie, azjatyckie fusion, wegańskie kawiarnie czy ekskluzywne restauracje fine dining – wszystko pod jednym dachem.
• Bary i koktajlownie:
  Rzemieślnicze piwa, autorskie koktajle, domowe rakije, a także selekcja win z Bałkanów i nie tylko. Wieczorami przestrzeń zamienia się w elegancki, ale wciąż swobodny cocktail bar z muzyką na żywo.
• Kultura i sztuka:
  W hangarze regularnie odbywają się wystawy sztuki współczesnej, pokazy filmowe, koncerty, targi designu i wydarzenia tematyczne. To nowe centrum spotkań dla artystów, mieszkańców i turystów.
• Przestrzeń dla rodzin:
  W weekendy nie brakuje także atrakcji dla najmłodszych – organizowane są warsztaty, pokazy naukowe (często inspirowane pracą Milankovicia!) oraz rodzinne pikniki.

🌆 Dlaczego warto odwiedzić?

Hangar Milutina Milankovicia to nie tylko miejsce, gdzie można dobrze zjeść czy wypić – to podróż przez historię, naukę i kulturę, zamknięta w wyjątkowej architekturze i nowoczesnym klimacie. To symbol Belgradu: miasta, które nie zapomina o przeszłości, ale z odwagą patrzy w przyszłość.

Idealne miejsce na zdjęcia
Czynne codziennie od 12:00 do 01:00
🎟️Wstęp bezpłatny (wydarzenia specjalne mogą być biletowane)

Belgrad smakuje inaczej w Hangarze. Przekonaj się sam.

Zielone i Żółte Tramwaje ze Szwajcarii w Belgradzie – Przewoźnicy z Historią

Belgrad, tętniąca życiem stolica Serbii, nie tylko zachwyca swoją wielowiekową historią i niezwykłym połączeniem kultur, ale także oferuje turystom unikalne doświadczenie związane z transportem publicznym. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów miejskiego krajobrazu są tramwaje, które już na stałe wpisały się w krajobraz Belgradu. Szczególnie wyróżniają się tramwaje, które przyjechały ze Szwajcarii – zielone i żółte pojazdy, które mimo upływu lat wciąż kursują po torach stolicy Serbii.

Zielone i Żółte Tramwaje – Dar od Szwajcarii

Zielone i żółte tramwaje, które obecnie stanowią część miejskiego transportu Belgradu, przyjechały do miasta na początku XXI wieku, ale wyprodukowano je w latach 60. XX wieku. Zostały one przekazane Belgradowi przez Szwajcarię jako dar, mający na celu wsparcie rozwoju transportu publicznego w stolicy Serbii. Były to pojazdy, które miały usprawnić funkcjonowanie komunikacji miejskiej, a ich wygląd wciąż przypomina o dawnych czasach.

Ikony Transportu Miejskiego

Dziś te tramwaje są nie tylko środkiem transportu, ale także integralną częścią historii miasta. Często opisywane jako ikony miejskiego transportu, zielone i żółte tramwaje wyróżniają się nie tylko dzięki swojemu pochodzeniu, ale także estetyce. Ich klasyczny wygląd, choć starszy niż współczesne pojazdy, wciąż cieszy oko mieszkańców i turystów.

• Zielone tramwaje są bardziej klasyczne i eleganckie, z geometrycznymi detalami, które nadają im ponadczasowy wygląd.

• Żółte tramwaje natomiast przyciągają uwagę swoimi intensywnymi barwami, wprowadzając na ulice miasto odrobinę radości i energii.

Mimo że obie te serie tramwajów pochodzą z tej samej szwajcarskiej produkcji, różnią się kolorem i pewnymi szczegółami konstrukcyjnymi. Obie jednak idealnie wpisują się w charakter Belgradu – miasta, które z jednej strony jest nowoczesne, a z drugiej pielęgnuje swoją historię.

Żywa Historia na Torach

Tramwaje te kursują po belgradzkich torach od początku tego wieku., a mimo upływu czasu wciąż pozostają w użyciu. Dziś pełnią one ważną rolę w codziennym życiu Belgradu, obsługując zarówno mieszkańców, jak i turystów. Część z tych tramwajów, mimo swojej zaawansowanej wieku, została odrestaurowana i dostosowana do współczesnych standardów, dzięki czemu oferują komfortową podróż.

Dla turystów te tramwaje stanowią doskonałą okazję do podróży w czasie. Przemierzając miasto, podróżujący mogą poczuć się jak w przeszłości, jednocześnie podziwiając nowoczesny Belgrad, który dynamicznie się rozwija. To swoisty „pomost” między historią a teraźniejszością.

Ciekawostki o Tramwajach ze Szwajcarii

• Pochodzenie tramwajów: Tramwaje, które trafiły do Belgradu, pochodziły z kantonu Zurych w Szwajcarii, skąd zostały przekazane jako pomoc w rozwijającej się sieci transportowej stolicy Jugosławii.

• Zielony i żółty kolor: Wybór kolorów nie był przypadkowy. Zielony kolor tramwajów miał symbolizować spokój i stabilność, podczas gdy żółty miał wprowadzać energię i radość – idealnie oddające ducha Belgradu.

• Historia współpracy z Szwajcarią: Przekazanie tramwajów Belgradowi miało miejsce w ramach współpracy między Serbią a Szwajcarią. Dziś jest to jeden z symboli tej historycznej przyjaźni.

Podróż Tramwajem – Czas na Odkrywanie Belgradu

Dla turystów, podróż jednym z tych zabytkowych tramwajów to nie tylko zwykła jazda – to prawdziwa podróż w czasie. Z okien tramwaju można podziwiać charakterystyczne dla Belgradu krajobrazy: od nowoczesnych budynków po historyczne uliczki. Zatrzymując się na przystankach, turyści mogą zbliżyć się do kluczowych atrakcji miasta, takich jak Twierdza Kalemegdan, Ulica Knez Mihailova czy Skadarska Ulica.

Tramwaje te są również popularne wśród mieszkańców, którzy codziennie korzystają z nich, aby dotrzeć do pracy czy szkoły. To świetny sposób, by poczuć się jak lokalny, przeżywając tradycyjny sposób przemieszczania się po mieście.

Podsumowanie – Tramwaje, które łączą Przeszłość z Teraźniejszością

Zielone i żółte tramwaje ze Szwajcarii to nie tylko środek transportu, ale także żywy kawałek historii Belgradu. Dziś stanowią one integralną część miejskiego krajobrazu, łącząc przeszłość z teraźniejszością. Podróż tymi tramwajami to coś więcej niż tylko dojazd z punktu A do punktu B – to prawdziwa podróż przez historię i kulturę Belgradu.

Jeśli planujesz wizytę w stolicy Serbii, koniecznie wsiądź do jednego z tych tramwajów, by na własne oczy zobaczyć, jak historia splata się z nowoczesnością, a wyjątkowa podróż po mieście staje się niezapomnianym doświadczeniem.

Nie bez znaczenia jest też fakt, że komunikacja miejska w Belgradzie jest całkowicie bezpłatna! Po prostu wsiadasz i jedziesz!

Dworzec autobusowy znajduje się w dzielnicy Nowy Belgrad. Jest dogodny dojazd komunikacją miejską, zarówno autobusami jak i tramwajami.

Obok jest też stacja kolejowa Novi Beograd, co też ułatwia przesiadki.

Bilety możecie kupić na https://www.bas.rs/en lub bezpośrednio na dworcu i to w dwóch wariantach: w okienku i w automacie.

Bilety kupione przez internet trzeba wydrukować NA DWORCU. Ta usługa jest darmowa i można to zrobić w biletomatach (Kartomat).

Na podstawie kodu QR drukowany jest papierowy bilet i z nim wchodzicie na perony i do autobusu. Za darmo.

Ja swój wydrukowałam, ale pbok mnie wchodziła dziewczyna z kodem QR w telefonie. Nie wiem co było dalej, ale w moim autobusie kierowca, który sprawdza bilety nie miał żadnego czytnika kodów. Pani w okienku poleciła bezwzględnie drukować.

Z dworca odjeżdżają autobusy międzymiastowe, międzynarodowe i turystyczne.

W budynku macie punkty gastronomiczne, gdzie można przekąsić coś małego i napić się kawy. Oprócz tego są kantory wymiany walut, miejsce, gdzie można zostawić bagaż, kiosk z kartami SIM.

W kościele prawosławnym rozpczął się wlaśnie post przed Bożym Narodzeniem. Będzie on trwał 40 dni, do Bożego Narodzenia 7 stycznia. Tradycyjnie nie spożywa się wtedy mięsa, nabiału, jajek, ale też w zależności od dnia, ryb.

Jeżeli wziąć pod uwagę te wszystkie ograniczenia, to pozostaje nam roślinne pożywienie, ziarna, orzechy i oleje. W tym akurat poście ryba jest dozwolona w soboty,  niedziele i w duże święta. Taki rodzaj postu ma wiele wspólnego z dietą wegetariańską, a jeżeli nie będziemy jeść ryb to nawet wegańską. Tak więc wbrew stereotypom o tym ile mięsa się spożywa w Serbii, weganie nie umrą z głodu. Nikt nie umrze z głodu, bo największym strachem serbskiej gospodyni jest to, że zabraknie jedzenia, więc potrawy przygotowuje się w ilościach hurtowych.

Wszystkie szanujące się restauracje przez cały rok w swoim menu mają postne dania. W okresie postu często mają jeszcze dodatkowe pozycje postne. Takie dania są oznaczone w menu jako POSNO. Tu znajdziemy prebranac – postna fasolka po bretońsku, różne rizotta, grillowane warzywa, sałatki, surówki i oczywiście wiele słodyczy jak baklavy, postne ciastka.

I chciałabym jeszcze dodać, że kalmary, bardzo smaczne w Belgradzie, nie należą do ryb i można się nimi delektować każdego dnia postu. Rakija z resztą też jest w poście dozwolona 🙂

A mięsożercy nie muszą się martwić, poszczących nie jest wielu i klasyczne dania mięsne cały czas są dostępne.

Zazwyczaj w przeddzień slavy gospodyni piecze kolač. Jest to drożdzowy chleb z białej, pszennej mąki z dodatkiem wody święconej. Wygląd takiego kolača w dużej mierze zależy od umiejętności plasycznych i kulinarnych pani domu ale pewne elementy są niezbędne i znajdują się na wszystkich wypiekach przygotowywanych z okazji slavy.

Kolač jest symbolem ciała Chrystusa, wino, którym się go polewa przedstawia krew Chrystusa. Dlatego na środku tego okrągłego chleba, znajduje się pieczęć z wyciśniętymi w cieście z literami IS HS NI KA (w cyrylicy oczywiście), co jest skrótem greckiego „Jezus Chrystus zwycięża“. Drewniane pieczątki z literami kupuje się w cerkwii ale często są przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Z tego co wiem, słynny aktor nigdy nie odwiedzil stolicy Serbii. Ale na ulicach jest kilka pamiątek po znanym komiku. Są to między innymi:

1. Mural przy ulicy Charliego Chaplina 14

2. Piekarnia Čarli nazwana po Charliem Chaplinie, bo jej włąsciciel był fanem aktora.

3. Laska aktora, którą podarowała jego córka znajduje się w zbioracg Jugosłowiańskiego Archiwum Filmowego (Jugoslovenska kinoteka)

Od kilku lat podejmowane są próby reaktywowania wyścigu Wielka Nagroda Belgtadu, który odbył się 3 września 1939 roku. Trasa wyścigu okrążała Kalemegdan i wtedy zwycięzcą został włoski kierowca Tazio Nuvolari z czasem 1.04.03. Jego średnia prędkość na jednym okrążeniu to 130 km/h.

Bolid Auto Union, którym jechał Nuvolari miał silnik V12 i 500 KM. Auto Union jest przodkiem fabryki Audi. A bolidy tamtego okresu to przodkowie bolidów Formuły 1.

Wyścig zorganizowano, by uczcić urodziny jugosłowiańskiego króla Piotra II. W tym roku na wystawie samochodów przed właściwym wyścigiem można było spotkać wnuka króla, następcę tronu Aleksandra Karadjordjevića.

Wyscig w 1939 roku był ogromnym wydarzeniem w Belgradzie i przyciągnął tłumy ludzi. Odbywal się w cieniu napadu Niemiec na Polskę i tym samym rozpoczęcia II wojny światowej.

Dzisiaj wspomnienie tego wydarzenia jest organizowane w formie wystawy starych samochodów z różnych okresów i rewialnego przejazdu pojazdów wokół Kalemegdanu, ale z prędkością do 50 km/h.